Deniece aan het woord:

De buitenstaander

als middelpunt van alles

Een boek schrijven is waanzinnig leuk, maar als je merkt dat échte mensen jouw boek lezen is dat wel even iets anders. Als die echte mensen dan ook nog eens de moeite nemen om jou te vertellen hoe ze jouw boek ervaren hebben, is dat een hele aparte ervaring. Zolang je nog aan het schrijven bent, voel je je best wel een mysterieuze buitenstaander en kun je lekker in stilte werken aan iets dat heel belangrijk voor je is. Als je boek verschenen is, verandert dat best wel. Het is een vreemde ervaring, maar het is ook mooi om te zien hoe je boek een eigen leven begint te leiden.

Op een gegeven moment sprak ik iemand en een stukje van dat gesprek deel ik graag met jullie. Het was voor mij één van de eerste keren dat ik zo’n gesprek had, over mijn boek notabene, met iemand die ook nog eens dolenthousiast was en mij op die manier motiveerde om te staan voor wat ik doe en door te gaan met schrijven.

‘Nou, ik heb jouw boek ein-de-lijk gelezen, hoor! Wat een geweldig mooi boek,’ merkte iemand enkele maanden geleden enthousiast op.

         Enigszins verlegen nam ik het compliment in ontvangst.

         ‘Echt waar! In nog geen anderhalve dag had ik het uit en ja, ik vond het werkelijk prachtig om te lezen. Over het algemeen lees ik eigenlijk thrillers, maar ik heb jouw boek met veel plezier gelezen en nu hoop ik best wel heel erg dat je in de toekomst meer van dit soort boeken zult schrijven.’

         Ze glimlachte: ‘Je hebt me enorm veel plezier gegeven. Dankjewel daarvoor.’

         Ik haalde mijn schouders op. ‘Ik weet eerlijk gezegd even niet zo goed wat ik daarop moet zeggen, maar wat een groot compliment. Dankjewel...’

         ‘Het sleept je gewoon echt mee,’ ging ze verder. ‘Ik herkende dingen van mezelf in Mara en in de manier waarop zij met zaken omgaat. Maar wat ik me wel afvraag; is het gebaseerd op je eigen leven?’

         ‘Nee!’ riep ik uit.

         Ik trok een vies gezicht en haalde toen mijn schouders op. ‘Nou ja, er zitten denk ik altijd wel dingen van jezelf in... Ik bedoel, Mara voelt zich een buitenstaander en dat gevoel herken ik wel. Bovendien kan ze ontzettend twijfelen, is ze heel creatief en heeft ze geen gemakkelijke jeugd gehad. Ja, om dat reëel neer te kunnen zetten, heb ik wel geput uit mijn eigen ervaringen.’

         ‘Dat merk je,’ zei ze. ‘Het raakte me wel, juist omdat ik het gevoel kreeg dat dit niet zomaar fictie was en niet zomaar een leuk verhaal.’

         ‘Ja?’

         ‘Het maakt je boek heel menselijk. Niets wordt mooier voorgedaan dan het is, dat maakt het heel echt. De aandacht ligt op de personages en de menselijke dingen die zij ervaren. De twijfels, de emoties, de moeilijke situaties en alles wat je daarvan kunt leren. Het is geen standaardroman, vind ik.’

         ‘Dat was mijn bedoeling ook. Op het moment dat ik het boek schreef, kon ik heerlijk opgaan in emoties. Ik liet me graag meeslepen in de denkbeeldige wereld die ik zelf op papier zette en de overweldigende en soms lastige gevoelens die er in een mens en ook tussen mensen kunnen ontstaan. Zaken die ervoor zorgen dat alles in de soep dreigt te lopen, waardoor je jezelf soms niet eens meer herkent. Dat is ook de reden dat De buitenstaander mede draait om een verloren liefde.’

         Ik grijnsde.

         ‘Ja, dat heeft toch iets magisch... Ik bedoel, liefde zal altijd deel uitmaken van het menselijk bestaan en liefde zal altijd tot de verbeelding blijven spreken.’

         Ik stopte even en knikte toen, terwijl ik verder sprak:

         ‘Maar het leven gaat om meer dan alleen dat. In het leven heb je te maken met fijne en minder fijne gebeurtenissen. Je hebt twijfels en momenten van geluk, ongeluk en grote angst. Keuzes, want ook daar draait het leven om. Wat kies je? Waar kies je niet voor? Ik wilde Mara transformeren, van een angstige stille vrouw tot een vrouw die vecht voor wat ze wil.’

         ‘Want dat heb je zelf ook gedaan...’

         Ze keek me vragend aan en ik dacht even na.

         ‘Zeker weten, maar wie niet eigenlijk? We vechten allemaal op onze eigen manier en met onze eigen denkbeeldige spoken. Ik ben daarin niet de enige en gelukkig maar, want dat is juist wat ons bindt. Als mensen. Dat vind ik toch wel bijzonder.’

         Ze knikte en grijnsde toen.

         ‘Op een gegeven moment loopt Mara echt rond als een kip zonder kop, compleet in de war over wie ze is en wat ze nou wil. Ik herkende mezelf wel in die chaotische verwarring.’

         ‘Ja, ze begint aan alles te twijfelen,’ antwoorde ik, ‘maar soms is dat nodig. Bovendien komt er vanalles tegelijk op haar af, zoals dat in het leven vaak gaat. Ze ontmoet haar jeugdliefde opnieuw, is net getrouwd, raakt in verwarring, heeft geen contact met haar ouders en dan krijgt ze te horen dat haar moeder ernstig ziek is en zal overlijden. Ze moet continu haar prioriteiten herzien.’

         ‘En ze is ook maar gewoon een mens.’

         ‘Ja,’ beaamde ik.

         ‘Een buitenstaander, die het middelpunt van je boek vormt.’

         ‘Zo dubbel is het, inderdaad. Ze heeft het gevoel dat ze overal buiten staat, maar dat is alleen maar haar gevoel. Uiteindelijk staat ze overal middenin en juist als ze dat erkent heeft ze de kracht om keuzes te maken en knopen door te hakken. Alleen al het besef, dat ze zichzelf tot buitenstaander maakt om niet verantwoordelijk te hoeven zijn voor wat er in haar leven is gebeurd, maakt dat alles anders wordt.’

         ‘Dat deed het me inderdaad ook nogmaals duidelijk inzien... Het begint allemaal bij jezelf en bovendien; als we allemaal buitenstaanders zijn dan staat niemand echt alleen. De wereld lijkt soms zo vreemd en duister, zo negatief, maar ik realiseerde me heel erg dat het echt maar is wat je er zelf van maakt. Je kunt buiten blijven staan en wachten en klagen, maar je kunt ook zien dat je overal middenin staat en op elk moment de mogelijkheid hebt om het leven te leiden waarvan je droomt.’